Het advies is 400 microgram foliumzuur per dag, vanaf het moment dat je zwanger wilt worden tot je 10 weken zwanger bent. Zo luidt het advies van de Gezondheidsraad, dat het Voedingscentrum overneemt.

Je begint dus vóór de zwangerschap. De vitamine doet haar werk in de allereerste weken, terwijl de meeste vrouwen volgens Thuisarts pas na ongeveer 5 of 6 weken weten dat ze zwanger zijn.

Waarom foliumzuur juist in de eerste weken telt

Vanaf de eerste dag na de bevruchting legt het lichaam het zenuwstelsel van je baby aan. Foliumzuur draagt bij aan die vorming, schrijft het Voedingscentrum over vitamine B11, zoals de vitamine ook heet.

Wie extra slikt vóór en in de eerste weken van de zwangerschap, verkleint de kans op een open ruggetje bij de baby. Het Voedingscentrum noemt ook een kleinere kans op vroeggeboorte en een laag geboortegewicht. Mogelijk daalt ook de kans op een gespleten lip, kaak of gehemelte (schisis).

Een neuralebuisdefect, waar het open ruggetje onder valt, komt in Nederland bij ongeveer 1 op de 2.000 zwangerschappen voor (bron: richtlijn Spina Bifida, Federatie Medisch Specialisten). Het gaat dus om een kans die al klein is en door foliumzuur nog kleiner wordt. Ben je later begonnen of heb je niet geslikt, dan betekent dat niet dat er iets mis is met je baby. Met vragen daarover ga je naar je verloskundige of huisarts.

Hoeveel foliumzuur je per dag slikt

In het supplement zit 400 microgram. Thuisarts noemt een pil van 0,4 of 0,5 milligram, wat neerkomt op 400 of 500 microgram. Die hoeveelheid komt boven op wat je eet. Hoeveel je al uit je voeding haalt, maakt volgens het Voedingscentrum niet uit.

Ter vergelijking: een volwassene heeft 300 microgram per dag nodig en een zwangere 400 microgram uit voeding, met daarbovenop de 400 uit het supplement (bron: Voedingscentrum, op basis van de Gezondheidsraad).

Er zit ook een grens aan wat je slikt. Voor foliumzuur uit supplementen geldt een veilige bovengrens van 1.000 microgram per dag, gelijk aan 1 milligram. De reden: wie te veel uit supplementen binnenkrijgt, loopt het risico dat een tekort aan vitamine B12 niet ontdekt wordt. Slik je per ongeluk 2 pillen op één dag, dan is dat volgens het Voedingscentrum geen probleem.

Vanaf wanneer en tot wanneer in jouw situatie

Wanneer je begint en stopt, hangt af van waar je nu staat.

Jouw situatie	Wat het advies zegt
Je wilt zwanger worden	Begin nu, voordat je stopt met je voorbehoedmiddel. Je slikt idealiter al 4 weken voordat je zwanger zou kunnen worden.
Zwanger worden duurt maanden of langer	Blijf elke dag doorslikken volgens het advies, ook als het jaren duurt.
Je bent net zwanger en slikte nog niets	Begin vandaag en ga door tot en met week 10 van je zwangerschap.
Je bent verder dan 10 weken	Het extra supplement is niet meer nodig. Slikte je langer door omdat je pas laat wist dat je zwanger was, dan is dat niet schadelijk voor jou en je baby.

De termijn van 4 weken komt van Thuisarts en het Voedingscentrum; voor veel vrouwen valt dat moment samen met het stoppen met de pil. Ben je al zwanger, dan staat in de adviezen van Thuisarts voor zwangeren hetzelfde: elke dag een pil, tot en met week 10.

Ben je later begonnen dan het advies zegt, dan ben je niet de enige: het RIVM vond in een verkenning genoeg aanwijzingen dat lang niet iedereen het advies opvolgt.

Heb je een ziekte zoals diabetes, epilepsie of een schildklieraandoening? Of gebruik je medicijnen? Maak dan volgens Thuisarts een afspraak met je huisarts zodra je zwanger wilt worden. Je krijgt dan extra adviezen om je zwangerschap voor te bereiden. Dit artikel vervangt dat gesprek niet.

Met voeding alleen krijg je te weinig foliumzuur binnen

Van nature zit de vitamine in groenten (vooral de groene soorten), volkorenproducten en brood, vlees en zuivel. Met gezond eten krijg je de meeste vitamines en mineralen binnen, maar genoeg foliumzuur niet: volgens het Voedingscentrum haal je tijdens de zwangerschap alleen foliumzuur en vitamine D onvoldoende uit voeding.

Producten waaraan de fabrikant de vitamine heeft toegevoegd, hoef je daarvoor niet te kopen. Het Voedingscentrum noemt ze niet nodig.

Welk foliumzuursupplement bij je past

Kijk op de achterkant van het etiket of er 400 microgram in zit. Een goedkoop huismerk werkt volgens het Voedingscentrum hetzelfde als een duurder A-merk. Er bestaan ook tabletten voor zwangeren met vitamine D erbij. Dan heb je aan één pil genoeg, want het advies is om tijdens de hele zwangerschap elke dag 10 microgram vitamine D te slikken.

Soms lees je dat actief folaat beter zou werken. Het Voedingscentrum noemt dat een fabel: 400 microgram foliumzuur per dag laat de hoeveelheid folaat in je bloed voldoende stijgen, ook bij wie het door een bepaald gen minder goed omzet. Het onderzoek naar het voorkomen van geboorteafwijkingen is ook steeds met foliumzuur gedaan.

Een gewone multivitamine raadt Thuisarts af als je zwanger bent: daarin zit meestal ook vitamine A, waarvan te veel schadelijk is voor je baby. Lukt gezond eten een tijd niet, bijvoorbeeld door zwangerschapsmisselijkheid, dan noemt het Voedingscentrum een multivitamine speciaal voor zwangeren als mogelijkheid. Daar zitten foliumzuur en vitamine D al in, dus die slik je dan niet ook nog los. Kijk wel op het etiket of er 400 microgram foliumzuur in zit.

Twijfel je, begin dan alvast met een potje van 400 microgram en bespreek het met je verloskundige of huisarts. Dat kan volgens Thuisarts ook al als je zwanger wilt worden. Ben je al zwanger, neem het potje dan mee naar je eerste zwangerschapscontrole.

Vandaag beginnen met foliumzuur

Wil je zwanger worden of ben je minder dan 10 weken zwanger, dan haal je vandaag een potje met 400 microgram bij de drogist of apotheek en neem je de eerste pil. Zet het potje naast je tandenborstel, zodat het slikken meelift op iets wat je toch al elke dag doet.

Ben je al zwanger, tel dan de weken vanaf de eerste dag van je laatste ongesteldheid en zet in je agenda wanneer week 10 voorbij is. Daarna stop je met het extra foliumzuur. De vitamine D slik je door tot het eind van je zwangerschap.