Keizersnede

Een keizersnede is een ingreep die wordt toegepast als er complicaties optreden bij de bevalling. Het is een operatie waarbij het ongeboren kind uit de baarmoeder wordt gehaald via een snee in de buik. De operatie dankt zijn naam aan Julius Caesar, die volgens de verhalen op deze manier ter wereld kwam.

Een keizersnede is over het algemeen een veilige operatie. Soms is de ingreep van tevoren gepland, maar wordt ook wel onverwacht uitgevoerd als er tijdens de bevalling complicaties optreden. Na de operatie is zitten en staan vervelend.

Een keizersnede kan nodig zijn indien:

• Tijdens de bevalling duidelijk wordt dat de baby waarschijnlijk niet via de vagina geboren kan worden, bijvoorbeeld vanwege niet-efficiënte weeën of omdat het hoofd van de baby te groot is voor het bekken van de moeder en niet door het geboortekanaal omlaag kan.
• De baby niet in de goede houding ligt.
• Als er sprake is van een overmatige vaginale bloeding, bijvoorbeeld bij een voorliggende placenta, waarbij de placenta zo laag in de baarmoeder ligt dat de doorgang naar de vagina geblokkeerd is.
• De moeder aan een ziekte lijdt waarbij een normale baring via de vagina een risico vormt, bijvoorbeeld zeer ernstige hypertensie (hoge bloeddruk).
• De baby in een zodanig slechte conditie verkeert dat aangenomen wordt dat de baby een vaginale bevalling niet goed zou doorstaan.
• Als er sprake is van aangeboren afwijking bij de baby die dusdanig is dat een vaginale baring onmogelijk is, of potentieel zeer veel gevaar oplevert voor moeder en/of kind.
• Er sprake is van een meerlingzwangerschap (drieling of meer)

Veel keizersneden worden uitgevoerd onder toepassing van epidurale anesthesie, ofwel een ruggenprik. Je bent bij bewustzijn en kan de baby zien zodra hij geboren is. Als de verdoving eenmaal werkt, wordt meestal langs je bikinilijn een snee gemaakt en wordt je baby eruit getild. Vervolgens wordt de placenta verwijderd en word je gehecht. Over het algemeen duurt een keizersnede 20 tot 30 minuten.

In het algemeen kan je partner bij de geboorte aanwezig zijn, behalve als het een noodingreep betreft.

Nazorg keizersnede

Wellicht ben je al zo'n zes uur na de operatie weer in staat om te lopen en de meeste vrouwen zijn binnen 24 uur weer op de been. Het is van belang om zo snel mogelijk weer mobiel te worden om de bloedsomloop te bevorderen en het algehele herstel te bespoedigen. Een keizersnede is een flinke ingreep en je zal dus pijn hebben. Je krijgt pijnstillers tegen de pijn. Vermijd het dragen van kleren die tegen de wond drukken.

Er kunnen na een dergelijke ingreep zeer veel emoties loskomen, vooral als je dolgraag een normale bevalling had gewild. Zowel jij als je partner kunnen dan met veel vragen en twijfels zitten, die je het beste met jullie gynaecoloog kan bespreken.

Normaal gesproken ben je in staat je baby op te tillen en over korte afstanden te dragen. Er is in het algemeen geen reden waarom je geen borstvoeding zou kunnen geven. Het kan handig zijn iemand in de buurt te hebben die je kan helpen en die de baby kan optillen en ondersteunen indien het je te veel wordt. Als je liggend wilt voeden dan kan je het kind ook op een of meerdere kussens leggen.

In het gunstigste geval ben je al na een paar dagen in staat om het ziekenhuis te verlaten, maar het zal nog enkele maanden duren voordat je weer helemaal de oude bent. De wond zal aan de oppervlakte snel genezen, maar de diepere delen zullen langer nodig hebben.
Als je uit het ziekenhuis bent, wordt je wond gecontroleerd door de huisarts of verloskundige. Net als bij andere buikoperaties kan je lichamelijke belasting het best vermijden en dus ook geen zware dingen tillen. Autorijden is ook af te raden, want als je moet omdraaien of abrupt moet stoppen kan dat zeer pijnlijk zijn. Begin niet met sporten voordat je de postnatale controle hebt gehad.

Zoals bij alle wonden zal het litteken na de operatie jeuken en onprettig aanvoelen. Dit is een teken dat de wond normaal geneest. Bij de controle die na zes weken plaatsvindt, moet de wond volledig genezen zijn en na zes maanden is hij meestal glad en nog nauwelijks zichtbaar.

Als je al een keer een keizersnede hebt gehad, kan dat bij eventuele volgende zwangerschappen weer nodig zijn. Dit hangt af van de reden waarom je een keizersnede hebt gehad en de grootte, ligging en toestand van de ongeboren baby. Was de eerste keizersnede noodzakelijk vanwege een chronische aandoening, bijvoorbeeld een hart- of longziekte, dan krijg je waarschijnlijk het advies weer een keizersnede te laten uitvoeren. Is dat niet het geval, dan kan je waarschijnlijk probleemloos een vaginale bevalling hebben. De beslissing zal worden genomen op grond van jouw wensen en het advies van de arts.

Iedere operatie brengt een zeker risico met zich mee; de arts zal alle aspecten met je bespreken. Vergeet niet dat een keizersnede alleen wordt uitgevoerd wanneer volgens de inschatting de voordelen voor jouw en de baby groter zijn dan de risico's.

In drie tot twaalf procent van de keizersneden doen zich complicaties voor. De kans op complicaties wordt mede bepaald door de indicatie voor de operatie. De meest voorkomende complicaties zijn:

• Veel bloedverlies
• Ontsteking van de wond