Spataderen

Spataderen zijn verwijde, kronkelende aderen dicht onder het huidoppervlak. Het is geen ziekte, maar ze kunnen wel pijnlijk zijn en in het dagelijks leven veel hinder veroorzaken. Ze komen het meest voor op de benen.

Het is onbekend waardoor spataderen ontstaan. Waarschijnlijk is er sprake van een verzwakking van de wand van de ader. In de wand van de aders van het been zitten kleppen, die ervoor zorgen dat het bloed niet terugstroomt naar beneden. Als de kleppen beschadigd raken kan het bloed de verkeerde kant op stromen. De druk in de aderen neemt hierdoor toe waardoor de oppervlakkige aderen gaan uitzetten en kronkelen.
De beschadiging van de kleppen in de beenaderen kan het gevolg zijn van: zwangerschap, extra druk door overgewicht of een staand beroep. Spataderen die ontstaan tijdens de zwangerschap verdwijnen meestal weer na verloop van tijd.

Door spataderen kunnen de benen aan het eind van de dag of na uren staan pijnlijk aanvoelen. Andere klachten kunnen zijn: jeuk en een zwaar of gespannen gevoel in de benen. Verder kan er een ontsteking van de huid ontstaan (dermatitis) of een ontsteking van de ader zelf (flebitis) Deze laatste twee complicaties komen slechts voor bij een klein percentage van mensen. De huidontsteking treedt meestal op aan de binnenzijde van het onderbeen. Door krabben of een verwonding kan dit leiden tot een slecht genezende zweer.

Er zijn drie behandelingswijzen voor spataderen: speciale (steun)kousen, injecties of een operatieve ingreep. Welke behandeling voor u de beste is, hangt af van uw leeftijd en gezondheid, van de ernst van de aandoening en wat u er voor over hebt om af te komen van de spataderen. Voor alle drie de behandelingen geldt dat ze de oorzaak niet wegnemen.
Geen van de behandelingen garandeert een blijvende genezing, zeker niet als u overgewicht hebt of een staand beroep. Na een paar jaar kunnen andere aderen aangetast raken en doet het probleem zich wellicht opnieuw voor. De meeste mensen die operatief zijn behandeld, zijn echter tevreden over de resultaten en de ervaring leert dat de klachten voor zeker zo'n tien jaar zijn verminderd.

Mogelijke vormen van behandeling:

• Speciale kousen
  Veel mensen kiezen voor de eenvoudige behandeling: elastische kousen. Deze kunnen effectief zijn om de zwelling van de aderen tegen te gaan, waardoor de aandoening zich niet verder uitbreidt. De spataderen zelf verdwijnen er echter niet door, en u moet de kousen uw leven lang blijven dragen. Uw huisarts kan ze voorschrijven en de leverancier meet uw benen op om voor een optimale pasvorm te zorgen. U moet de kousen aantrekken voordat u uit bed stapt aangezien er anders al te veel bloed in de aderen van de benen is gevloeid.

• Behandeling met injecties
  Behandeling met behulp van injecties, sclerotherapie genoemd, gebeurt in de regel poliklinisch in een ziekenhuis of bij een specialist. U kunt dezelfde dag weer naar huis terug. De specialist stelt vast welke aders de meeste last veroorzaken en injecteert daarin een chemische stof. De wanden van de aderen verkleven en verschrompelen vervolgens. Na de injectie wordt het been een paar weken stevig ingezwachteld. Wanneer het verband eraf gaat, zijn de genjecteerde aderen verdwenen. Veel patiënten krijgen echter binnen vijf jaar opnieuw last van spataderen.

• Operatieve behandeling
  Operatieve behandeling van spataderen houdt in dat men onder algehele narcose gaat en één of twee dagen in het ziekenhuis moet doorbrengen. De ingreep kan ook in één dag worden uitgevoerd. De chirurg bindt de belangrijkste oppervlakkige ader van het been af en verwijdert deze onderhuids. Deze techniek wordt 'stripping' genoemd. Ook op andere plaatsen van het been worden sneetjes gemaakt om zoveel mogelijk van de overige spataderen te verwijderen.
  Na de ingreep wordt het been of de benen ingezwachteld. Na ongeveer een week worden zwachtels en hechtingen verwijderd. Als alles zonder problemen verloopt neemt de pijn snel af. Na een paar dagen kunt u weer rondlopen. U krijgt waarschijnlijk het advies om elke dag regelmatig tot een maximum van 30 minuten te lopen. Dit verschilt echter per patiënt. Na ongeveer een week mag u weer autorijden. De periode dat u niet kan werken varieert van één tot drie weken, afhankelijk van het soort werk. Na een operatieve behandeling krijgt een aantal patiënten op den duur toch weer last van spataderen.