Diarree

Inleiding

Diarree is dunne, waterige ontlasting die vaker komt dan iemand gewend is, waarbij soms ook pijn in de buik of buikkrampen optreden. Het is geen ziekte, maar eerder een symptoom van een onderliggend probleem. Iedereen heeft wel eens diarree, vooral op reis of op vakantie.

Diarree gaat meestal, met of zonder behandeling, binnen enkele dagen over. Diarree die langer dan 2 weken duurt, wordt chronische diarree genoemd. Chronische diarree kan een teken zijn dat iemand ziek is.

Diarree wordt ook wel buikloop genoemd.
 

Oorzaken

In de meeste gevallen ontstaat een acute aanval van diarree door een van de volgende oorzaken:
  • Besmetting met virussen, bacteriën of parasieten. De virussen, bacteriën of parasieten veroorzaken een ontsteking in de darmwand waardoor de darmwand minder vocht op kan nemen. Daardoor wordt de ontlasting dun.
    De ziekteverwekkers kunnen verspreid worden via bedorven of besmet voedsel of water. De ziekteverwekkers kunnen ook via de ontlasting of het speeksel op een ander worden overgedragen. Dat kan door slechte hygiëne via het toilet, de vingers, speelgoed of keukengerei.
  • Als bijwerking van medicijnen, bijvoorbeeld bij het gebruik van antibiotica en maagzuurremmers.
  • Spanningen of angstgevoelens.
  • Een verkeerd voedingspatroon zoals te veel gebruik van zoetstoffen, cafeïnehoudende dranken en suiker.
  • Overloopdiarree. Wanneer iemand last heeft van obstipatie kan dunne ontlasting langs de harde ontlasting langs lopen. De darmbacteriën gaan door de harde ontlasting gisten waardoor iemand diarree krijgt. Dit wordt ook wel paradoxale diarree genoemd.
  • Bij jonge kinderen kan diarree ook veroorzaakt worden door het doorkomen van de tanden en kiezen.
Voorbeelden van oorzaken van chronische diarree:
 

Symptomen diarree

Diarree is een dunne, waterige ontlasting die enkele keren tot vele malen per dag komt. Door de buikkrampen komt de drang tot ontlasting vaak plotseling en is de ontlasting moeilijk op te houden. De ontlasting heeft bij diarree ook een andere kleur en geur.

De buikkrampen kunnen erg pijnlijk zijn. Naast de diarree kunnen er klachten zijn als misselijkheid en overgeven, zich moe en slap voelen en soms koorts. Diarree gaat meestal na enkele dagen vanzelf over, meestal binnen 3 tot 5 dagen.

Bij diarree verliest iemand vocht en zouten, zeker als die persoon ook koorts heeft of moet overgeven. Als iemand te veel vocht verliest, kan het lichaam uitdrogen. Vooral kinderen jonger dan 2 jaar, ouderen en andere risicogroepen, zoals chronisch zieken, kunnen snel uitdrogen.
 

Diagnose

De diagnose wordt meestal gesteld op basis van de klachten en een lichamelijk onderzoek. Bij acute diarree is meestal verder geen onderzoek nodig, omdat de diarree vaak vanzelf na enkele dagen overgaat. Wanneer de diarree aanhoudt, kan de ontlasting gekweekt worden. In sommige gevallen is doorverwijzing naar een internist of maag-, darm- en leverarts nodig voor verder onderzoek.
 

Zelfzorg diarree

Bij acute diarree is meestal geen behandeling nodig. Wel zijn er adviezen om uitdroging te helpen voorkomen:

Probeer veel te drinken.
Drink veel om het vochtverlies te compenseren, zoals water, thee, heldere soep, rijstewater of een ijslolly. Drink elke keer nadat u diarree hebt gehad een glas water, of elke paar minuten een paar slokjes water.

Drink niet te veel tegelijk, om misselijkheid en overgeven te voorkomen. Blijf drinken, ook bij het gevoel dat er bij elke slok weer moet worden overgeven. Zodra het overgeven minder wordt, kunnen geleidelijk aan wat grotere hoeveelheden worden gedronken.

Volwassenen die diarree hebben, moeten per dag minstens 2 tot 3 liter drinken. Kinderen moeten minstens 1 liter per dag drinken.

Neem ORS-drank.
Drink ORS (Oral Rehydration Solution) om uitdroging te voorkomen. ORS is poeder dat wordt opgelost in mineraalwater of afgekoeld gekookt water. Dit vult de verloren suikers, zouten en vocht in het lichaam weer aan.

ORS is verkrijgbaar onder verschillende merknamen. Voor kinderen bestaat er ORS met een lekker smaakje. ORS kan zonder recept bij de apotheek of drogist gekocht worden als kant- en-klare drank of als oplospoeder.

Als er geen ORS voor handen is, kan dit ook gemaakt worden volgens de volgende methode: maak een oplossing van één theelepel tafelzout en acht theelepels of acht klontjes suiker per liter (mineraal of gekookt) water. Dit werkt heel goed, ook voor kinderen.

Gebruik geen diarreeremmers.
Bij acute waterdunne diarree is het niet verstandig om diarreeremmers te gebruiken zoals loperamide. Dit neemt namelijk de oorzaak van de diarree niet weg. De veroorzaker van acute diarree, zoals een bacterie of een parasiet, moet juist via de ontlasting de darm verlaten.

Alleen in noodgevallen (bijvoorbeeld op reis) kan er loperamide gebruikt worden. Gebruik dit niet langer dan 2 dagen, maar niet bij koorts, bloederige ontlasting of bij kinderen onder de 8 jaar.

Eet kleine porties.
Mensen met diarree vallen vaak af omdat zij minder eten en ook minder voedingsstoffen uit het eten opnemen, terwijl zij daar juist meer behoefte aan hebben. Een speciaal dieet is niet nodig. Zelfs bij waterdunne diarree kan het lichaam nog de helft van de calorieën opnemen. Iemand mag alles eten wat hij kan verdragen en wat hij lekker vindt. Bij buikkrampen is het het beste om kleine porties te eten.

Vermijd producten die het spijsverteringsstelsel kunnen irriteren, zoals sterk gekruid of vet eten en alcohol. Lees meer hierover in de tekst voedingsadviezen bij diarree.

Neem goede hygiëne in acht.
Was de handen grondig met zeep:
  • voor het koken of het eten.
  • na bereiding van vlees of vis.
  • na het gebruik van een toilet.
  • bij contact met een huisdier of dierlijke uitwerpselen.
Mensen die last hebben van diarree tijdens de vakantie, kunnen de adviezen nalezen in de tekst reizigersdiarree.
 

Een arts raadplegen

Het is raadzaam om contact op te nemen met een arts bij de volgende klachten:
  • Diarree die langer dan 3 dagen duurt.
  • Symptomen van uitdroging (minder plassen, dorstgevoel, sufheid).
  • Koorts die 3 achtereenvolgende dagen duurt (38 ºC of hoger).
  • Bloed en slijm bij de ontlasting.
  • Sufheid, verwardheid of de neiging tot flauwvallen.
  • Bij diarree die is opgelopen tijdens een reis naar een verre bestemming en die langer dan 3 dagen duurt.
  • Voortdurende buikpijn (ook tussen de buikkrampen door).
Neem direct contact op met een arts als het kind jonger is dan 2 jaar en:
  • aldoor blijft huilen en niet te troosten is.
  • suf of verward is.
  • niet wil drinken.
  • een dag niet meer plast.
  • langer dan 12 uur waterdunne diarree heeft.
  • naast diarree ook koorts heeft (39 ºC of hoger).
  • diarree heeft en steeds moet overgeven.
  • bloed of slijm bij de ontlasting heeft.
Neem contact op met een arts bij mensen boven de 70 jaar met diarree:
  • en sufheid, verwardheid of de neiging tot flauwvallen.
  • die voortdurende buikpijn hebben (ook tussen de buikkrampen door).
  • die langer dan 24 uur waterdunne diarree hebben.
  • en koorts (39 ºC of hoger).
  • die elk slokje water weer uitbraken.
  • die een dag niet meer geplast hebben.
  • die plastabletten gebruiken.
  • als er bloed of slijm bij de ontlasting zit.
Door diarree kan het lichaam minder goed geneesmiddelen uit de darm opnemen. Daardoor werken die geneesmiddelen minder goed, zoals de anticonceptiepil. Wanneer iemand plastabletten, anti-epileptica, digoxine of lithium gebruikt of wanneer iemand suikerziekte heeft, is het verstandig om contact op te nemen met een arts.
 

Meer informatie


Informatie van het Nederlands Huisartsen Genootschap
www.thuisarts.nl/ik-heb-last-van-diarree

Informatie van de Maag Lever Darm Stichting
www.mlds.nl/diarree
 
Bron:
Medicinfo
Copyright:
Medicinfo
Datum:
04/02/2014
Disclaimer