Acne

Acne is een veelvoorkomende huidaandoening die uitgaat van de talgklieren. Deze klieren scheiden talg af, een vettige stof die ook wel huidsmeer wordt genoemd. De functie van talg is het vochtig houden en beschermen van de huid en het afvoeren van dode huidcellen naar het huidoppervlak. Talgklieren zijn verbonden met haarzakjes, die als kanalen fungeren waardoor talg via kleine openingen naar buiten kan. Deze kleine openingen zijn de huidporiën. Wanneer de porie door talg en dode huidcellen verstopt raakt, ontstaat een puistje. De meeste mensen met acne hebben een vette huid. Een andere benaming voor acne is (jeugd)puistjes.

De precieze oorzaak van acne is niet bekend Bij pubers zijn gestegen hormoonspiegels waarschijnlijk de oorzaak. Deze hormonen zetten de talgklieren aan tot een hogere talgproductie. De talg vermengd zich met dode huidcellen waardoor de huidporie wordt afgesloten. In dit mengsel van talg en dode huidcellen groeien net onder het huidoppervlak bacteriën. Het afgesloten talgmengsel zoekt een uitweg via aangrenzende huid, wat kan leiden tot een geïnfecteerde, rode en ontstoken huid en ettervorming.

In tegenstelling tot wat algemeen wordt aangenomen, is er geen bewijs dat acne wordt veroorzaakt door chocolade of varkensvlees.

Het meest voorkomende type is acne vulgaris, ofwel gewone acne. Bijna iedereen heeft hier wel eens in enige mate last van gehad. In geval van acne vulgaris komen de verschijnselen meestal voor op delen van de huid met veel talgklieren, zoals het gezicht en bovenste deel van de borst en rug. De meeste mensen met acne hebben een vette huid en de aandoening treft voornamelijk tieners, maar kan ook bij volwassenen voorkomen. Acne vulgaris verschijnt bij meisjes op jongere leeftijd dan bij jongens, omdat meisjes vroeger in de puberteit komen. Tussen de twintig en vijfentwintig jaar verdwijnt de aandoening meestal. Acne conglobata is een andere, ernstigere vorm van acne, die vaker voorkomt bij mannen en meestal tussen de achttien en dertig jaar optreedt. Gewoonlijk worden bij deze vorm van acne de borst, rug en ledematen aangedaan. Er zijn diverse factoren die kunnen leiden tot acne bij volwassenen en tieners, zoals een verstoorde hormoonhuishouding, een tekort aan voedingsstoffen en vitaminen en stress. De aandoening wordt mogelijk door een combinatie van deze factoren veroorzaakt. Pasgeboren baby’s kunnen ook een lichte vorm van acne hebben en soms zijn de puistjes zelfs al vanaf de geboorte aanwezig. Deze baby-acne komt over het algemeen voor op de wangen en soms op het voorhoofd en de kin. Jongens hebben er vaker last van. De aandoening is meestal niet ernstig en binnen enkele maanden komt de huid vaak weer tot rust.

De diagnose wordt gesteld op basis van de medische voorgeschiedenis, het verhaal van de patiënt en de verschijnselen. Tevens wordt een lichamelijk onderzoek verricht. Soms wordt er een weefsel- of vloeistofmonster afgenomen om vast te stellen welke bacterie de infectie veroorzaakt. Dit is echter alleen nodig wanneer de aandoening niet goed op behandeling reageert.

De behandeling van acne hangt af van de voorgeschiedenis, ernst en type huidbeschadiging en psychische factoren. Het type uitslag kan worden vastgesteld na onderzoek bij goede verlichting. Op basis van de ernst van de verschijnselen wordt de behandeling gekozen. Bij lichte acne kan een plaatselijke crème of lotion verlichting brengen. Als de aandoening matig ernstig is, worden tevens lichamelijk werkzame middelen, zoals van vitamine A afgeleide stoffen, gegeven.

Meer informatie over geneesmiddelen kunt u vinden in de Geneesmiddelenatlas.

Informatie van huidartsen over acne
www.huidziekten.nl
www.huidinfo.nl
www.huidarts.com

Informatie van huisartsen over acne
www.nhg.artsennet.nl

Algemene informatie over acne
www.wikipedia.org
www.merckmanual.nl

Foto’s van acne
www.huidinbeeld.nl

Informatie over jeugdpuistjes
www.nhg.artsennet.nl

Informatie voor en door patiënten met acne
www.acnevulgaris.nl

Bojar, R. A. and Holland, K. T. (2004), "Acne and Propionibacterium acnes", Clin Dermatol, vol. 22, no. 5, Sep-Oct, pp. 375-9.

Chivot, M. (2005), "Retinoid therapy for acne. A comparative review", Am J Clin Dermatol, vol. 6, no. 1, pp. 13-9.

Cunliffe, W. J., Holland, D. B. and Jeremy, A. (2004), "Comedone formation: etiology, clinical presentation, and treatment", Clin Dermatol, vol. 22, no. 5, Sep-Oct, pp. 367-74.

Zouboulis, C. C. (2004), "Acne and sebaceous gland function", Clin Dermatol, vol. 22, no. 5, Sep-Oct, pp. 360-6.

Beers, M. H. and Berkow, R. (1999), The Merck Manual of Diagnosis and Therapy, 17th ed, Merck Research Laboratories, New Jersey.

Marks, R. (Ed) (2003), Roxburgh’s Common Skin Diseases, 17th ed, Arnold, London.

Odom, R.B., James, W.D. and Berger, T.G. (2000), Andrews’ Diseases of the Skin: Clinical Dermatology, 9th ed, W.B. Saunders Company, Philadelphia.

Simpson, N. B. and Cunliffe, W. J. (2003),” Disorders of Sebaceous Glands”, in: Rook, Wilkinson and Ebling Textbook of Dermatology, 6th ed, Blackwell, Oxford.

Thiboutot, D. M and Strauss, J. S. (2003), “Diseases of the Sebaceous Glands”, in: (2003) Fitzpatrick’s Dermatology in General Medicine, 6th ed, McGraw-Hill, New York.