Trichilemmale cysten

Een cyste is een zakvormige holte met een vloeibare of halfvloeibare inhoud. Cysten in de huid ontstaan meestal door een verstopping van een haarzakje; dit worden folliculaire cysten genoemd. Trichilemmale cysten zijn een type folliculaire cysten die ontstaan in het onderste gedeelte van het haarzakje . De inhoud van deze cysten bestaat uit hoornstof (keratine) en afbraakproducten hiervan. Hoorn is een stof die wat samenstelling betreft vergelijkbaar is met haar en nagels. Trichilemmale cysten komen veel voor, meestal op de hoofdhuid en vooral bij vrouwen van middelbare leeftijd. Het merendeel van de trichilemmale cysten is goedaardig.

De precieze oorzaak van trichilemmale cysten is niet bekend. Waarschijnlijk worden ze veroorzaakt door een erfelijke afwijking van de haarfollikels. Er zijn geen andere factoren bekend die een rol zouden kunnen spelen bij het ontstaan van trichilemmale cysten.

Een trichilemmale cyste ziet eruit als een stevige, ronde bult in de huid, die heen en weer kan worden geschoven en op alle behaarde delen van het lichaam kan ontstaan maar meestal op de hoofdhuid zit. Er kan één enkele cyste of meerdere cysten tegelijk ontstaan. De cysten kunnen geleidelijk groter worden en ontstoken raken, wat met pijn gepaard kan gaan. Soms is er ook sprake van ettervorming. Een enkele keer scheuren de cysten open en lekt de inhoud naar buiten.

De diagnose wordt gesteld op basis van de medische voorgeschiedenis, het verhaal van de patiënt en de verschijnselen. Tevens wordt een lichamelijk onderzoek verricht. Daarnaast kunnen een biopsie of uitwendige beeldvormende onderzoeken worden uitgevoerd, vooral als sprake is van complicaties.

Trichilemmale cysten die geen klachten veroorzaken hoeven niet altijd te worden behandeld. Ze kunnen eventueel worden verwijderd door middel van een excisie, dit is een kleine operatieve ingreep. Trichilemmale cysten die ontstoken raken of waarin zich etter heeft gevormd, worden meestal behandeld door incisie en drainage. Hierbij wordt de cyste geopend om de inhoud te laten wegvloeien en vervolgens schoongespoeld met antibiotica om een nieuwe infectie te voorkomen.

Trichilemmale cysten kunnen vanzelf genezen of middels een ingreep worden verwijderd. Soms gaan onbehandelde cysten uit de hoofdhuid naar buiten steken en een zachte massa vormen die cornu cutaneum wordt genoemd. Tot de zeldzame complicaties behoort uitgebreide verspreiding met als gevolg één grote, zich snel uitbreidende trichilemmale cyste. Zeer zelden wordt een trichilemmale cyste kwaadaardig. Trichilemmale cysten die operatief worden verwijderd, komen normaal gesproken niet terug. Zijn cysten ontstoken, dan is de kans dat ze terugkeren groter, aangezien het in dat geval vaak niet mogelijk is de gehele inhoud te verwijderen.

Informatie van huidartsen
www.huidziekten.nl
www.huidziekten.nl
www.huidarts.com
www.huidinfo.nl

Algemene informatie
www.heelmeester.nl
www.wikipedia.org

Algemene informatie over cysten
www.merckmanual.nl

Adachi, N., Yamashita, T., & Ito, H. (1996), Differential diagnosis of scalp trichilemmal cyst on MRI. Dermatology. Vol. 193, No. 3, pp. 263-5.

Kim, H. J., Kim, T .S, Lee, K. H, Kim, Y. M, Suh, C. H. (2001), Proliferating trichilemmal tumors: CT and MR imaging findings in two cases, one with malignant transformation. AJNR Am J Neuroradiol. Vol. 22, No. 1, pp.180-3.

MacKie, R.M. and Quinn, A.G. (2004), Non-Melanoma Skin Cancer and Other Epidermal Skin Tumor, in: Burns, T., Breathnach, S., Cox, N. and Griffiths, C. (eds), Rook’s Textbook of Dermatology, 7th ed, vol. 2, Blackwell, Oxford. (Engels)

Marks, R. (2003), Roxburgh’s Common Skin Diseases, 17th ed, Arnold, London.
(Engels)

Odom, R.B., James, W.D. and Berger, T.G. (2000), Andrew’s Diseases of Skin, 9th ed, W.B. Saunders, Philadelphia. (Engels)

Silver, S.G. and Ho, V.C.Y. (2003), Benign Epithelial Tumors, in: Freedberg, I.M., Eisen, A.Z., Wolff, K., Austen, K.F., Goldsmith, L.A. and Katz, S.I. (eds), Fitzpatrick’s Dermatology in General Medicine, 6th ed, vol 1, McGraw Hill, New York. (Engels)

Stone (2003), Cysts, in: Bolognia, J.L., Jorizzo, J.L. and Rapini, R.P. (eds), Dermatology, vol 1, Mosby, New York. (Engels)