Nagelaandoeningen

De nagel bestaat uit een nagelplaat, -matrix en –bed en wordt aan de zijkanten omgeven door huidplooien. Nagelaandoeningen zijn afwijkingen die de nagel of een gedeelte hiervan aantasten. Dergelijke afwijkingen zijn het gevolg van een nagelprobleem of van een onderliggende (huid)aandoening.

Mogelijk oorzaken van nagelaandoeningen zijn erfelijke factoren, huidaandoeningen, infecties, onderliggende ziekten, veroudering, geneesmiddelen, omgevingsfactoren, letsel en goed- of kwaadaardige gezwellen. Een langdurige, algemene aantasting van de gezondheid kan eveneens tot veranderingen van de nagel leiden. Daarnaast kan de aandoening ontstaan wanneer de nagels te lang worden of juist wanneer ze te ver worden afgeknipt . Water, warmte en te kleine schoenen verhogen de kans op nagelaandoeningen.

Nagelaandoeningen worden gekenmerkt door veranderingen van het uiterlijk van de nagel. De aangedane nagel kan loslaten van de vinger , krom worden , verkleuren of donkere vlekken krijgen. Tevens kan de nagel wit en ondoorzichtig worden, opzwellen en pijn doen. Het omringende weefsel kan tevens opgezet, rood en pijnlijk zijn. Bij sommige aandoeningen vertoont de nagel putjes, randen, lijnen of littekens. Nagelaandoeningen komen bij kinderen niet vaak voor.

De diagnose wordt gesteld op basis van de medische voorgeschiedenis, het verhaal van de patiënt en de verschijnselen. Tevens wordt een lichamelijk onderzoek verricht. Het uiterlijk van de meeste nagelaandoeningen is heel karakteristiek. Andere aanwijzingen voor de diagnose zijn informatie over blootstelling aan chemische stoffen, het type schoenen van de patiënt en nagelbijten. Ter bevestiging van de diagnose kan microscopisch onderzoek van de nagel plaatsvinden en kunnen bloedonderzoeken en pathologische onderzoeken van nagels en huid worden uitgevoerd. Soms wordt tevens een huidbiopsie uitgevoerd.

De behandeling is afhankelijk van de aandoening. Bepaalde algemene voorzorgsmaatregelen kunnen een nagelaandoening echter verbeteren. Dit zijn onder meer de nagels schoon en kort houden, goed passende schoenen dragen en niet blootsvoets lopen. Als de nagelaandoening het gevolg is van een algehele achteruitgang van de gezondheid, is van belang de oorzaak hiervan op te sporen en te behandelen.
De behandeling van nagelaandoeningen bestaat uit geneesmiddelen die op de aangedane nagels kunnen worden aangebracht , zoals antischimmel-zalven , antibiotica of corticosteroïden. Daarnaast kunnen in geval van bepaalde nagelaandoeningen salicylzuur, teer en anthraline worden voorgeschreven. Bij bepaalde nagelaandoeningen is het nodig niet alleen geneesmiddelen voor uitwendig gebruik toe te passen, maar ook geneesmiddelen in tabletvorm voor te schrijven. Tevens kan lichttherapie worden toegepast, bijvoorbeeld in het geval van psoriatische nagels. Nagelaandoeningen kunnen ook operatief worden behandeld, waarbij de aangedane nagel geheel of gedeeltelijk wordt verwijderd.
Chemische stoffen, elektrische stroom of bevriezing kunnen worden toegepast om een ingegroeide nagel te verwijderen.
Nagelaandoeningen reageren erg traag op behandeling omdat nagels heel langzaam groeien. Tevens verloopt de toevoer van geneesmiddelen naar de aangedane nagel langzaam waardoor deze slecht worden opgenomen.

Een infectie is de belangrijkste complicatie van nagelaandoeningen. Wanneer deze ontstaan, worden ze agressief behandeld.

Meer informatie over geneesmiddelen kunt u vinden in de Geneesmiddelenatlas.

Algemene informatie over nagelaandoeningen
www.huidziekten.nl

Informatie over ingegroeide nagel
www.huidarts.com
www.huidziekten.nl

Informatie over nagelloslating
www.voetverzorging.be


www.ncbi.nlm.nih.gov
Baran, R. and Kechijian, P. (2001), “Understanding nail disorders”, Eur J Dermatol, vol. 11, no. 2, pp. 159-162. (Engels)

www.ncbi.nlm.nih.gov
Bartolomei, F. J. (1995), "Onychauxis. Surgical and nonsurgical treatment", Clin Podiatr Med Surg, vol. 12, no. 2, April, pp. 215-220. (Engels)

www.ncbi.nlm.nih.gov
BenDayan, D., Mittelman, M., Floru, S. et al. (1994), "Transverse nail ridgings (Beau's lines) induced by chemotherapy", Acta Haematol, vol. 91, no. 2, pp. 89-90. (Engels)

www.ncbi.nlm.nih.gov
Bodman, M. A. (2004), "Nail dystrophies", Clin Podiatr Med Surg, vol. 21, no. 4, October, pp. 663-687, viii. (Engels)

www.ncbi.nlm.nih.gov
Daniel, C. R., 3rd (1991), "Onycholysis: an overview", Semin Dermatol, vol. 10, no. 1, March, pp. 34-40. (Engels)

www.ncbi.nlm.nih.gov
Hussain, S., Anderson, D. N., Salvatti, M. E. et al. (2000), "Onycholysis as a complication of systemic chemotherapy: report of five cases associated with prolonged weekly paclitaxel therapy and review of the literature", Cancer, vol. 88, no. 10, May 15, pp. 2367-71. (Engels)

www.ncbi.nlm.nih.gov
Kechijian, P. (1985), "Onycholysis of the fingernails: evaluation and management", J Am Acad Dermatol, vol. 12, no. 3, March, pp. 552-60. (Engels)

www.ncbi.nlm.nih.gov
Mayeaux, E.J. Jr. (2000), “Nail disorders”, Prim Care, vol. 27, no. 2, pp. 333-351. (Engels)

www.ncbi.nlm.nih.gov
Noronha, P. A. and Zubkov, B. (1997), “Nails and nail disorders in children and adults”, Am Fam Physician, vol. 55, no. 6, pp. 2129-2140.
(Engels)

Beers, M. H. and Berkow, R. (1999), The Merck Manual of Diagnosis and Therapy, 17th Ed, Merck Research Laboratories, New Jersey. (Engels)

Berker, D. A. R., Baran, R. and Dawber, R. P. R. (1998), Disorders of Nails, in: Champion, R.H., Burton, J.L., Burns, D.A. and Breathnach, S.M. (eds) Rook, Wilkinson and Ebling Textbook of Dermatology, 6th ed, vol. 2, Blackwell, Oxford. (Engels)

Marks, R. (2003), Roxburgh’s Common Skin Diseases, 17th Ed, Arnold, London.
(Engels)

Odom, R.B., James, W.D. and Berger, T.G. (2000), Andrews’ Diseases of the Skin: Clinical Dermatology, 9th ed, W.B. Saunders Company, Philadelphia. (Engels)

Tosti, A. and Baran, R. (2003), Nails, in: Freedberg, I.M., Eisen, A.Z., Wolff, K.L., Austen, K.F., Goldsmith, L.A. and Katz, S.I. (Eds) Fitzpatrick’s Dermatology in General Medicine, 6th Ed, vol. 2, McGraw-Hill, New York. (Engels)