Afwijkingen als gevolg van rodehond (doofheid/blindheid)

Rodehond (rubella) is een zeer besmettelijke virusziekte die vooral bij kinderen voorkomt. De ziekteverschijnselen zijn meestal niet ernstig, zoals koorts, uitslag, opgezette klieren achter de oren en ontstoken ogen. Wanneer een zwangere vrouw besmet wordt, kan dit echter wel ernstige gevolgen hebben. Rodehond kan onder meer doofheid en blindheid van de baby veroorzaken.

Rodehond wordt veroorzaakt door het rubellavirus. De periode tussen het moment van besmetting en het optreden van de eerste symptomen (de incubatietijd) ligt gewoonlijk tussen de twee en drie weken.

Rodehond verspreidt zich tussen mensen onderling.

• Wanneer een besmet persoon hoest of niest, verspreiden zich microscopisch kleine druppeltjes uit de neus of keel door de lucht. Deze kunnen vervolgens ingeademd worden door een gezond persoon
• Rodehond wordt ook verspreid door direct contact met afscheiding uit de neus of keel van een besmet persoon, bijvoorbeeld door gezamenlijk gebruik van een handdoek of zakdoek.
• Een zwangere vrouw met rodehond kan de ziekte op de foetus (de ongeboren baby) overbrengen.

Besmetting met rodehond gedurende de eerste drie maanden van de zwangerschap kan ernstige afwijkingen bij de foetus veroorzaken en zelfs leiden tot een miskraam of een doodgeboren kind. De kans dat er problemen optreden is zo'n 25 procent. Dit risico is zo groot dat zwangere vrouwen die besmet raken met rodehond, geadviseerd wordt de zwangerschap te laten afbreken. Na de vierde maand levert besmetting geen gevaar meer op voor de baby.

Als gevolg van besmetting tijdens de eerste drie maanden van de zwangerschap kan de foetus doodgaan en dan krijgt de vrouw een miskraam. Wanneer de baby voldragen wordt, kan het geboren worden met allerlei afwijkingen die echter niet direct na de geboorte zichtbaar hoeven te zijn. Een baby waarvan de moeder tijdens de zwangerschap rodehond heeft gehad, moet dan ook goed in de gaten worden gehouden. Later in de kindertijd kunnen namelijk problemen met het gezichtsvermogen, het gehoor, het leervermogen en het gedrag ontstaan.
Onderstaande veelvoorkomende aangeboren afwijkingen kunnen alleen of in combinatie optreden:

• oogafwijkingen zoals grijze staar en glaucoom, die resulteren in verminderd gezichtsvermogen of blindheid
• verlies van het gehoor (doofheid) als gevolg van beschadiging van de gehoorzenuw (de zenuw die informatie van het oor naar de hersenen overbrengt)
• hartafwijkingen (open ductus arteriosus en vernauwing van de longslagader).

Deze baby's kunnen ook huiduitslag, een laag geboortegewicht, diarree, longontsteking, bloedarmoede of een geestelijke handicap hebben. Dit totale complex aan afwijkingen wordt congenitale rodehond genoemd. Baby's met deze ziekte zijn sloom en prikkelbaar.

Zoals gezegd wordt rodehond veroorzaakt door het rubellavirus. Er worden dan bepaalde antistoffen in het bloed aangetroffen. Op basis hiervan kan de diagnose gesteld worden.

De verschijnselen van rodehond zijn op zichzelf vrij mild en er bestaat geen speciale behandeling voor. Het is een ziekte die vanzelf geneest en de behandeling is voornamelijk gericht op het verlichten van koorts- en pijnklachten. Het is echter wel een besmettelijke ziekte die zich gemakkelijk kan verspreiden naar bijvoorbeeld andere leden van het gezin. Het kan daarom noodzakelijk zijn een besmette persoon te isoleren. Iemand is gewoonlijk besmettelijk vanaf een week voordat de eerste verschijnselen optreden tot ongeveer een week nadat de symptomen zijn verdwenen. Mensen die rodehond eenmaal hebben gehad, zijn de rest van hun leven immuun voor deze ziekte.

Rodehond kan door vaccinatie worden voorkomen. Sinds de ingebruikname van het vaccin tegen rodehond komt de ziekte dan ook bijna niet meer voor. Kinderen tussen de 12 en 18 maanden worden ingeënt met het BMR-vaccin, dat bescherming biedt tegen bof, mazelen en rodehond. Voordat kinderen naar de basisschool gaan krijgen ze een herhalingsinjectie.
Wanneer een vrouw echter niet is ingeënt tegen rodehond en zwanger wil worden, zal zij zich eerst moeten laten inenten. Tijdens de eerste drie maanden na de vaccinatie mag de vrouw niet zwanger raken, omdat de afweer pas na enige tijd volledig is ontwikkeld. Wanneer een vrouw zwanger is en niet is ingeënt, moet in een vroeg stadium van de zwangerschap door bloedonderzoek worden vastgesteld of de vrouw immuun is voor rodehond of niet. Inenting tijdens de zwangerschap is niet mogelijk.

Er is in de media veel misleidende berichtgeving geweest over mogelijke verbanden tussen BMR- vaccin en autisme terwijl daar geen wetenschappelijk bewijs voor bestaat.
Het voorstel kinderen drie afzonderlijke vaccins te geven, houdt een duidelijk risico in, omdat ze op die manier veel langer dan noodzakelijk zijn blootgesteld aan ernstige infecties. Ouders wordt dan ook sterk aanbevolen hun kinderen te laten inenten met het BMR-vaccin. Dit vaccin kan zonder risico worden gegeven aan mensen zonder contra-indicaties (zoals bijkomende infecties), ongeacht de vaccinatiegeschiedenis of natuurlijke besmetting die in het verleden heeft plaatsgevonden.

http://www.doh.gov.uk/mmrresponse.htm (accessed 24/01/03)
rubella (accessed 24/01/03) http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/ency/article/001574.htm
congenital rubella (accessed 24/01/03) http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/ency/article/001658.htm