Plaats van de bevalling

In Nederland zijn er meerdere plaatsen waar je kunt bevallen: thuis, in het ziekenhuis of in een kraaminstelling. Als je gezond bent en je zwangerschap normaal verloopt, mag je kiezen waar je wilt bevallen.
Het beste kun je die plaats kiezen waar je je kunt ontspannen en waar je je kunt overgeven aan de bevalling. Voor de ene vrouw is dat thuis in de intimiteit van haar vertrouwde omgeving met de mogelijkheid zelf invloed te hebben op de bevalling. Voor de andere vrouw is dat het ziekenhuis omdat ze zich daar veilig voelt in verband met de aanwezigheid van artsen, apparatuur en mogelijkheden voor pijnstilling. Als je niet kunt kiezen, kan een kraaminstelling een optie zijn. Hier beval je in een huiselijke omgeving, maar is medische apparatuur aanwezig.

Wanneer bij de bevalling complicaties verwacht worden, moet je in het ziekenhuis bevallen. Je hebt dan een medische indicatie en de bevalling wordt een klinische bevalling genoemd.

De verloskundige zal al vroeg in de zwangerschap vragen waar je voorkeur naar uitgaat. De keuze die je dan aangeeft, is niet definitief. In principe kun je nog kiezen op het moment dat de bevalling begonnen is. Ook de verloskundige kan tijdens de bevalling beslissen dat de bevalling op een andere plek gaat plaatsvinden.

Onderzoek heeft uitgewezen dat bij een normale zwangerschap waarbij geen complicaties verwacht worden, een thuisbevalling en een ziekenhuisbevalling even veilig zijn.

Van alle Nederlandse vrouwen die begeleid worden door een verloskundige kiest driekwart voor een thuisbevalling. Allochtone vrouwen kiezen vaker voor een bevalling in het ziekenhuis. Van de vrouwen die thuis willen bevallen, bevalt bijna de helft ook daadwerkelijk thuis. De overige vrouwen bevallen in het ziekenhuis doordat er tijdens de zwangerschap complicaties zijn opgetreden (bijvoorbeeld een stuitligging), de vrouw haar keuze verandert of doordat tijdens de bevalling thuis blijkt dat er hulp van een arts nodig is.

Een gezonde zwangere met een normale zwangerschap mag vanaf drie weken voor tot twee weken na de uitgerekende datum thuis bevallen. Een thuisbevalling vindt plaats onder verantwoordelijkheid van een verloskundige of een huisarts. Tijdens de controles maak je afspraken over wanneer je de verloskundige moet bellen. Gedurende de bevalling komt de verloskundige regelmatig langs. Wanneer de ontsluiting goed gevorderd is, blijft de verloskundige bij je en belt de kraamzorg zodat er ook een kraamverzorgster aanwezig is tijdens de bevalling. Na de bevalling verzorgt en onderzoekt de verloskundige jou en je kindje. Ze gaat pas weg als jullie allebei bijgekomen zijn van de bevalling en het goed maken. Op dat moment neemt de kraamzorg de zorg van haar over.
De eerste week na de bevalling komt de verloskundige nog een aantal keer langs om jou en je baby te controleren en te vragen hoe het gaat.

• Kraampakket
  Meestal kun je dit bestellen bij uw zorgverzekering. Een kraampakket bevat onder andere verbandmaterialen, onderleggers voor in het bed en een navelklemmetje. Bij veel zorgverzekeringen zitten er ook presentjes in voor de baby, zoals een knuffeltje.
• Kruik
  Een pasgeboren baby koelt snel af. Het bedje moet verwarmd worden met kruiken. Metalen kruiken met een kruikenzak zijn het meest geschikt.
• Bedverhogers
  Om de ruggen van de verloskundige en de kraamverzorging te sparen, moet je je bed op klossen zetten. Deze kun je meestal gratis lenen via de thuiszorg.
• Po
  Tijdens en na de bevalling is een po handig om bloed in op te vangen en later om in te plassen. Een po kun je meestal ook gratis bij de thuiszorg lenen.
• Vuilniszakken, emmer
• (Zak)lamp en batterijen

Ook tijdens een stroomstoring moet de bevalling veilig kunnen plaatsvinden!
Drie weken voor de uitgerekende datum moeten deze spullen aanwezig zijn. Omdat er altijd een kans bestaat dat je alsnog naar het ziekenhuis moet, is het handig als je ook een tas klaar hebt staan met spulletjes die je nodig hebt tijdens een poliklinische bevalling.

Als er geen medische indicatie is, maar je wilt toch in het ziekenhuis bevallen dan kan dit ‘op eigen verzoek’. Het is dan wel mogelijk dat je een deel van de kosten zelf moet betalen (dat ligt aan hoe je verzekerd bent). De bevalling wordt dan begeleid door een verloskundige en begint thuis. Wanneer de weeën regelmatig komen en je voldoende ontsluiting hebt, ga je naar het ziekenhuis. In het ziekenhuis wordt de verloskundige ondersteund door een verpleegkundige. Wanneer hulp van arts nodig blijkt, wordt een gynaecoloog opgeroepen. Wanneer alles goed gaat met jou en de baby en thuis kraamzorg aanwezig is, mag je een paar uur na de bevalling weer naar huis.

• verzekeringspasje
• (nacht)kleding voor jezelf en de baby
• (voedings)BH en toiletspullen
• fototoestel
• maxi-cosi of autostoeltje voor de rit naar huis

Het is handig als je al een aantal weken voor de uitgerekende datum een tas klaar hebt staan met deze spullen erin.

Tijdens de zwangerschap word je, afhankelijk van je situatie, begeleid door de gynaecoloog of door een verloskundige. Met degene die de zwangerschap begeleidt spreek je af wanneer je contact moet opnemen en naar het ziekenhuis moet gaan. Meestal is dat wat eerder tijdens de bevalling dan bij een poliklinische bevalling. De bevalling wordt begeleid door een arts. Na de bevalling kunnen jij en je baby opgenomen worden op de kraamafdeling van het ziekenhuis. Voor een klinische bevalling heb je hetzelfde nodig als voor een poliklinische bevalling.

De beste manier om een bevalling in een kraamcentrum te beschrijven, is een verplaatste thuisbevalling. De begeleiding kan plaatsvinden door de eigen verloskundigen en in het kraamcentrum zijn continue kraamverzorgsters aanwezig. Wanneer er een arts nodig blijkt tijdens de bevalling, word je naar het ziekenhuis gebracht. Bevallen in een kraaminstelling is bijvoorbeeld geschikt voor vrouwen die in het buitenland wonen, maar toch graag in een huiselijke omgeving willen bevallen of voor vrouwen van wie het huis niet geschikt is om in te bevallen.

Patiëntenbrief De bevalling. Nederlands Huisartsen Genootschap
nhg.artsennet.nl

folder Zwanger
www.rivm.nl