Structuur en functie van de nagels

Nagels zijn plaatachtige structuren die uiteinden van vingers en tenen bedekken. Ze bestaan voornamelijk uit dode cellen. Nagels groeien voortdurend, de vingernagels met gemiddeld een tiende millimeter per dag, de teennagels iets minder snel. Bij het ouder worden kunnen de nagels langzamer gaan groeien.

Nagels zijn harde en enigszins gebogen plaatjes, die een stevige beschermende bedekking vormen van de uiteinden van vingers en tenen. Elke nagel is enigszins bol aan de buitenkant en bestaat uit drie hoofdonderdelen, namelijk de hoorn- of nagelplaat, nagelwortel en vrije rand. De hoornplaat is het deel van de vinger- of teennagel dat zichtbaar is. Deze bestaat uit meerlagige, dicht opeengepakte, gestapelde cellagen van de opperhuid die keratine, dit is een hard eiwit, bevatten (verhoornde cellen). Het mineraal calcium en zwavelbevattende eiwitten vormen eveneens een belangrijke component van de hoornplaat en dragen bij aan de hardheid van de nagel. De hoornplaat rust op het nagelbed, een bolvormige structuur die veel bloedvaatjes bevat. Het eiwit keratine is doorschijnend en de roze kleur van de nagel wordt veroorzaakt door deze bloedvaatjes. Het oppervlak onder de nagelplaat bevat over de hele lengte groefjes waarmee de nagelplaat aan het nagelbed is verankerd. De zijkanten van de nagelplaat worden ook beschermd door huidplooien, die nagelplooien worden genoemd.
Aan de onderzijde van de nagel zit de nagelwortel, bedekt door de nagelplooi. De rand van deze nagelplooi, wordt het eponychium of de nagelriem genoemd. Dicht bij de nagelriem kan een wit en halvemaanvormig plekje, ook wel de lunula genoemd, zichtbaar zijn. De lunula ziet er witachtig uit omdat de onderliggende bloedvaatjes er niet doorheen schijnen. De nagelwortel is het enige levende deel van de nagel en bevat cellen die de kiemlaag vormen en verantwoordelijk zijn voor de vorming en groei van de nagels. De groei vindt plaats door omzetting van de cellen van de kiemlaag in nagelcellen. De cellen van de kiemlaag delen zich regelmatig, bewegen naar de nagelwortel en ondergaan functionele veranderingen om keratine te kunnen produceren (keratinisatie). Deze voortdurende toevoeging van nieuwe cellen aan de wortel en hun keratinisatie leidt tot nagelgroei. Het groeiende hoornplaatje glijdt over het nagelbed en vormt de feitelijke nagel. Gebleken is dat nagels sneller groeien naarmate vingers of tenen langer zijn, in de zomer en wanneer ze aan de dominante hand zitten.
Het gedeelte van de hoornplaat dat zich voorbij de uiteinden van vingers en tenen uitstrekt, wordt de vrije rand van de nagel genoemd. Onder de vrije boord van de nagel vormen de bovenste lagen van de opperhuid een dikke structuur die het hyponychium wordt genoemd. Het hyponychium vormt de verbinding tussen het nagelbed en de nagelplaat aan de uiteinden van vingers en tenen.

De nagel bestaat uit gestapelde laagjes cellen die harde keratine (hoorn) bevatten. Deze keratine is verantwoordelijk voor de bescherming van de gevoelige uiteinden van de vingers en tenen. Tevens maken de nagels het makkelijker voorwerpen te pakken en maken ze de vinger- en teentoppen gevoeliger, waardoor aangeraakte voorwerpen beter kunnen worden herkend. Tevens maken nagels het mensen mogelijk om zich te krabben in geval van jeuk. Daarnaast fungeert de nagelriem als een waterbestendige laag en beschermt het hyponychium tegen binnendringende bacteriën, virussen en schimmels. Bovendien is het zo dat de conditie van de nagel een zeer nuttige indicatie vormt voor de algemene gezondheidstoestand en het welzijn van een persoon. Tenslotte hebben nagels een cosmetische functie.

Informatie over nagels
http://www.huidarts.com
http://www.huidziekten.nl
http://www.huidarts.info

http://www.betterhealth.vic. Better Health Channel (2005), Skin Explained,[Accessed: 2005, July 15]. (Engels)


Chu, D.H., Haake, A.R., Holbrook, K. and Loomis, C.A. (2003), The Structure and Development of Skin, in: Freedberg, I.M., Eisen, A.Z., Wolff, K., Austen, K.F., Goldsmith, L.A. and Katz, S.I. (eds), Fitzpatrick’s Dermatology in General Medicine, 6th ed, The McGraw-Hill Companies, Inc., New York. (Engels)

Kierszenbaum, A.L. (2002), Histology and Cell Biology – An Introduction to Pathology, Mosby, London. (Engels)

Ross, M.H., Romrell, L.J. and Kaye, G.I. (1995), Histology – A text and Atlas, 3rd ed, Williams and Wilkins, Baltimore. (Engels)

Tortora, G.J. and Grabowski, S.R. (2003), Principles of Anatomy & Physiology, 10th ed, John Wiley & Sons, New York. (Engels)

Van de Graff, K.M. and Fox S.I. (1999), Concepts of Human Anatomy & Physiology, 5th ed, WCB McGraw-Hill, London. (Engels)

Waugh, A. and Grant, A. (2001), Ross and Wilson Anatomy and Physiology, 9th ed, Churchill Livingstone, London. (Engels)