Alopecia areata

Alopecia is de medische term voor haaruitval. Alopecia areata is een aandoening waarbij kale plekken ontstaan op het hoofd of op andere behaarde delen zoals baard en wenkbrauwen. In vijf procent van de gevallen valt al het hoofdhaar uit. De hoofdhuid ziet er doorgaans normaal uit (geen littekenweefsel), maar kan licht ontstoken (rood) zijn.
Deze aandoening komt voor bij kinderen en jonge volwassenen. Het haar kan weer aangroeien, maar dan kunnen er elders weer kale plekken ontstaan.

Gemiddeld zitten er op ons hoofd ongeveer 100.000 haren. Bij mensen met bruin haar is het gemiddelde zelfs 155.000, bij blonde mensen 140.000, maar bij roodharigen slechts 85.000. Iedere haar leeft ruim vierenhalf jaar en valt uit in het vijfde jaar. Daarna wordt de haar weer vervangen door een nieuwe. Na zes maanden is er weer een nieuwe haar die per maand ongeveer 2,5 centimeter groeit. Dagelijks verliezen we ongeveer honderd haren. Dit is een normaal proces, omdat het haar zichzelf voortdurend vernieuwt.
Er is geen vast moment waarop mensen kaal beginnen te worden en sommige mensen worden het nooit. Dit is afhankelijk van onder meer etnische afkomst en erfelijkheid. In sommige families komt kaalheid meer voor dan in andere. Daarbij onderscheiden we een mannelijk en een vrouwelijk patroon. Bij mannen begint de haaruitval meestal vooraan en kruipt als het ware omhoog naar de kruin. Bij vrouwen verloopt haarverlies - meestal na de menopauze - vaker gelijkmatig, wordt het haar dunner en is de kaalheid minder erg.
Er is geen vast moment waarop mensen kaal beginnen te worden en sommige mensen worden het nooit. Dit is afhankelijk van onder meer etnische afkomst en erfelijkheid. In sommige families komt kaalheid meer voor dan in andere. Daarbij onderscheiden we een mannelijk en een vrouwelijk patroon. Bij mannen begint de haaruitval meestal vooraan en kruipt als het ware omhoog naar de kruin. Bij vrouwen verloopt haarverlies - meestal na de menopauze - vaker gelijkmatig, wordt het haar dunner en is de kaalheid minder erg.

Bij alopecia areata ontstaan kleine kale plekjes op het hoofd of kan zelfs al het hoofdhaar uitvallen. Soms groeit het haar binnen enkele maanden weer aan, maar dat is niet altijd het geval. Behalve het hoofdhaar kunnen ook de wenkbrauwen, wimpers en - bij mannen - de baardharen verdwijnen.

We weten niet zo goed waarom alopecia areata ontstaat. In sommige gevallen kan alopecia areata het gevolg zijn van een auto-immuunreactie, waarbij het afweersysteem het eigen haar afstoot.

De diagnose kan gesteld worden door goed te kijken en daarbij te letten op de hoofdhuid en de omstandigheden waaronder de haaruitval is begonnen.

Bij deze vorm van haaruitval is het belangrijk een dermatoloog te raadplegen.
Als het om een relatief klein gebied gaat of als het de eerste keer is dat het probleem zich voordoet, groeit het haar vaak spontaan weer aan. Dat is niet goed te voorspellen, de aandoening verloopt vaak grillig. In ieder geval is het verstandig eerst even te kijken hoe het een en ander verloopt.
Afhankelijk van de aard van de klachten kan de dermatoloog verschillende soorten behandelingen voorschrijven. Gedacht kan worden aan corticosteroïden of PUVA lichttherapie. Bij ernstige haaruitval kan een pruik aangemeten worden.

www.huidinfo.nl
www.nlm.nih.gov/medlineplus/ency/article/001450.htm
www.dermnetnz.org/

Paige, D. & Leigh, I.M. 1999, 'Dermatology', in Clinical Medicine, eds P. Kumar & M. Clark, Harcourt Publishers Limited, Edinburgh, London

Schofield, O.M.V. & Hunter, J.A.A. 1999, 'Diseases of the skin', in Davidson's Principles and Practice of Medicine, eds C. Haslett, E.R.E. Chilvers, J.A.A. Hunter, & N.A. Boon, Churchill, Livingstone, London.