Anticonceptie voor mannen

Bij de vrouw komt ongeveer twee weken voor de menstruatie een eicel vrij uit een van de eierstokken (de eisprong). De eicel kan gedurende een dag na de eisprong bevrucht worden. Na enkele dagen komt de eicel via de eileider in de baarmoeder. Ondertussen verandert het slijmvlies van de baarmoederholte zodat een bevruchte eicel zich er kan innestelen. Als geen bevruchting heeft plaatsgevonden, worden de eicel en het baarmoederslijmvlies afgestoten. Dit is de menstruatie.
De man produceert iedere dag nieuwe zaadcellen. Zaadcellen die in de vagina komen, zwemmen via de baarmoedermond naar de baarmoederholte en van daar naar de eileiders. Daar kunnen de zaadcellen twee tot vier dagen in leven blijven. Als er gedurende die tijd een eicel vrijkomt, kan een van de zaadcellen de eicel bevruchten. De bevruchte eicel nestelt zich in het baarmoederslijmvlies. De menstruatie blijft uit en de zwangerschap is begonnen. Aangezien de zaadcellen dus wat langer in leven blijven, kan geslachtsgemeenschap vanaf drie dagen voor tot één dag na de eisprong tot bevruchting leiden.
Er zijn verschillende manieren om zwangerschap te voorkomen. Dit zijn voorbehoedmiddelen of anticonceptiemiddelen.
Mannen hebben minder keuze in voorbehoedsmiddelen dan vrouwen. Er zijn twee anticonceptiemethodes voor mannen, het condoom en een sterilisatie (vasectomie).

Het condoom is een dun rubber hoesje dat over de stijve penis wordt geschoven om tijdens geslachtsgemeenschap het zaad op te vangen, zodat dit niet in de vagina kan komen. Het condoom vangt de zaadcellen op zodat deze niet in de vagina komen. Daardoor wordt zwangerschap voorkomen. De meeste condooms zijn voorzien van een zaaddodend glijmiddel. Sommige mensen gebruiken liever nog een extra glijmiddel. Gebruik dan een glijmiddel op waterbasis en geen vethoudend glijmiddel zoals vaseline of olie, want dat tast het rubber aan. Ook vaginale crèmes, zalven en zetpillen kunnen het rubber aantasten. Het condoom is dan minder betrouwbaar. Een veilig glijmiddel is Sensilube dat verkrijgbaar is bij de plaatselijke apotheek, drogist en bij veel supermarkten. Als u nog nooit een condoom heeft gebruikt, is het goed om er eerst mee te oefenen. Het is belangrijk dat zowel mannen als vrouwen leren hoe een condoom moet worden gebruikt. Bij zorgvuldig gebruik is het condoom betrouwbaar. Condooms zijn zonder recept verkrijgbaar bij de apotheek en drogist, of soms in automaten in toiletten van cafés en andere openbare plaatsen. Condooms zijn zeer nuttig voor mensen met onregelmatige seksuele contacten. Een groot voordeel van het condoom is dat het ook beschermt tegen seksueel overdraagbare aandoeningen. Sommige mensen zijn overgevoelig voor rubber en krijgen uitslag en irritatie van de penis of vagina. Vaak helpt het om dan over te stappen op een ander merk condoom.

Sterilisatie (vasectomie) is de meest betrouwbare methode om bevruchting te voorkomen.
De vloeistof die bij de zaadlozing vrijkomt bestaat uit zaadcellen en zaadvocht. De zaadcellen worden in de zaadballen geproduceerd. Ze komen via de zaadleider in de zaadblaasjes en kunnen dan de plasbuis in. De plasbuis loopt door de penis naar buiten. Het zaadvocht wordt in de zaadblaasjes en in de prostaat aangemaakt. De prostaat is een klier die in de plasbuis uitmondt.
Tijdens een sterilisatie worden de zaadleiders worden afgebonden, zodat de zaadcellen niet meer naar buiten kunnen. Bij de zaadlozing komt dan alleen zaadvocht vrij, zonder zaadcellen.
Wanneer er geen kinderwens (meer) bestaat, kan sterilisatie een blijvende oplossing bieden. Sterilisatie bij de man is een kleinere ingreep dan sterilisatie bij de vrouw. Alles bij elkaar duurt de ingreep ongeveer een half uur.
U bent niet meteen onvruchtbaar. De uiteinden van de zaadleiders en de zaadblaasjes bevatten nog zaadcellen. Het duurt zes weken voordat deze zaadcellen weg zijn. Daarna moet u wat zaadvocht inleveren. Dit wordt onder een microscoop onderzocht om zeker te zijn dat er geen zaadcellen meer in zitten. Tot die tijd moet u een voorbehoedmiddel blijven gebruiken.
Verder verandert er niets. Een erectie krijgen gaat nog net zo als voorheen. Ook het gevoel bij het klaarkomen blijft precies hetzelfde. De hoeveelheid vocht die bij het klaarkomen vrijkomt blijft gelijk. Een sterilisatie moet als definitief worden beschouwd en alleen worden overwogen worden indien er zeker geen kinderwens (meer) is. Een hersteloperatie is een moeizame aangelegenheid en veel mannen blijven daarna toch onvruchtbaar.

Het terugtrekken van de penis vlak voor het klaarkomen is geen betrouwbare methode om zwangerschap te voorkomen. Er komt namelijk vóór het klaarkomen vaak al wat zaad vrij.
Periodieke onthouding betekent dat u niet mag vrijen op de dagen dat de vrouw vruchtbaar is. Deze dagen worden berekend aan de hand van temperatuurmetingen van de vrouw of volgens de data van de menstruatie. Maar de eisprong is niet altijd regelmatig en kan dus niet met zekerheid worden voorspeld. Periodieke onthouding is daarom weinig betrouwbaar.
Zaaddodende middelen geven onvoldoende bescherming tegen zwangerschap. Daarom worden ze alleen in combinatie met een condoom gebruikt.

Meer informatie
Rutgers NISSO Group
Oudenoord 176
Postbus 9663
3506 GR Utrecht
Tel.: 030-2313431
E-mail: informat@rutgers.nl
Internetadres: www.rutgersnissogroep.nl