Gezwel van de zwezerik

De zwezerik ligt achter het borstbeen en is verantwoordelijk voor de productie van speciale witte bloedlichamen, de T-cellen. Deze T-cellen 'leren' in de thymus hoe ze eigen lichaamscellen van lichaamsvreemde stoffen kunnen onderscheiden. Zodra T-cellen de thymus verlaten worden ze opgenomen in de bloedstroom in het lichaam. Hun functie is het herkennen en vernietigen van vreemde cellen in het lichaam. Zodra een vreemde cel is geïdentificeerd vermenigvuldigen de T-cellen zich, vallen de vreemdelingen aan en vernietigen deze.
De zwezerik is actief tijdens de kinderjaren en puberteit. Daarna wordt hij kleiner en door vetweefsel vervangen. De medische term voor de zwezerik is de thymus.
Een van de meest voorkomende aandoeningen van de zwezerik is het thymoom. Het thymoom is meestal een goedaardige tumor.

Thymomen zijn wellicht gerelateerd aan ziekten waarbij het lichaam een afweerreactie tegen de eigen weefsels begint (auto-immuunziekte). Bij mensen met myasthenia gravis bijvoorbeeld ontwikkelt zich in dertig procent van de gevallen een thymoom.

Het is mogelijk dat er helemaal geen verschijnselen zijn.
Doordat de thymus door het thymoom groeit, kan in de hals een grote massa ontstaan. Als deze massa op de omringende organen drukt, zoals de slokdarm of de vaten van het hart, kunnen die in hun functioneren worden gehinderd. In sommige gevallen kunnen daardoor rugpijn, hoesten en kortademigheid optreden. Daarnaast kan er gewichtsverlies zijn. Ook kunnen thymomen een verhoogde gevoeligheid voor infecties veroorzaken.
Thymomen komen meestal voor bij volwassenen in de leeftijd van 40 tot 50 jaar en vaker bij vrouwen dan bij mannen. Soms ontwikkelt een thymoom zich tot een vorm van kanker.

Thymomen worden soms ontdekt op röntgenfoto's, meestal bij toeval. Op basis van een CT-scan of kijkoperatie van de luchtwegen kan de ernst van de aandoening worden vastgesteld. Door een stukje van het gezwel weg te nemen en onder de microscoop te bekijken is vast te stellen of de tumor goed- of kwaadaardig is.

Meestal is het goed mogelijk de thymus met een operatie volledig te verwijderen. Hiermee kan volledige genezing bereikt worden. Soms volgt nog een nabehandeling met bestraling. Vooral als de behandeling heeft plaatsgevonden in een vroeg stadium, is de kans op een succesvolle behandeling van de thymoom groot.

(Engels) Informatie over myasthenia gravis en het verband met de thymus (USA)
www.ninds.nih.gov

Clarke, C.R.A. 1999, ‘Neurological disease’, in Clinical Medicine, eds P. Kumar and M. Clark, 4th edn, Harcourt Publishers Limited, Edinburgh, London.

Treasure, T. and Anderson, J.R. 2000, ‘The thorax’, in Bailey and Love's Short Practice of Surgery, (eds) R.C. Russell, N.S. Williams, C.J. Bulstrode, 23rd edn, Arnold, London.